Skip to content

Module 5.1 · Understand the problem (Hiểu đề) ​

Thuộc Package 5 · Solve Non-routine Problems. Bước đầu tiên, và là bước learner hay bỏ qua nhất khi gặp bài khó.

::: pearl-bigidea I will be able to…

…nói lại bài toán bằng lời của mình trước khi bắt đầu tính bất cứ thứ gì.

::: Unit3Mastery level1 tới 12Lớp (VN)1 tới 12Key concept chínhSystems (Hệ thống)

Phản xạ của learner khi gặp bài khó là tìm ngay một phép tính để làm, vì làm gì đó cho cảm giác đang tiến. Module này dạy điều ngược lại: dừng lại đủ lâu để hiểu đã.

Unit 1 · What is given, what is asked (Đề cho gì, hỏi gì) ​

I will be able to tách rõ phần đề cho và phần đề hỏi, bằng lời của tôi.

Mastery level 1-5 · Lớp 1-6 · Systems (Hệ thống) · Representation (Biểu diễn) BậcLearner làm được gìĐang hình thànhĐọc đề rồi tính ngay, không tóm tắtĐạtLiệt kê được dữ kiện và câu hỏi tách bạchVữngKể lại bài toán bằng lời mình mà không nhìn đề, không sót dữ kiện nào

Bằng chứng đạt. Learner kể lại đề cho một bạn chưa đọc, bạn đó hiểu và làm được, không cần đọc bản gốc.

Hiểu lầm thường gặp. Đọc hiểu đề là bước phụ, tính mới là làm toán. Learner đọc lướt rồi bắt tay vào tính, và phần lớn lỗi ở bài khó nằm ngay ở bước này chứ không ở phép tính.

Knowledge node. Tóm tắt đề · Dữ kiện và yêu cầu · Diễn đạt lại bài toán

Unit 2 · Extra and missing information (Dữ kiện thừa và dữ kiện thiếu) ​

I will be able to nhận ra đề đang cho thừa, hoặc đang thiếu thứ tôi cần.

Mastery level 3-7 · Lớp 3-9 · Logic (Lô-gic) · Quantity (Lượng) BậcLearner làm được gìĐang hình thànhDùng hết mọi con số trong đề, kể cả số không liên quanĐạtChỉ ra được dữ kiện thừa và giải thích vì sao không cầnVữngPhát hiện đề thiếu dữ kiện, và nói rõ cần biết thêm gì mới giải được

Bằng chứng đạt. Cho một đề cố tình thiếu dữ kiện, learner nói "chưa giải được, cần biết thêm…" thay vì bịa ra một phép tính.

Hiểu lầm thường gặp. Đề bài luôn cho đúng đủ. Sách bài tập gần như luôn như vậy, nên learner mặc định mọi con số đều phải dùng, và bịa phép tính khi thiếu.

Knowledge node. Dữ kiện thừa · Dữ kiện thiếu · Điều kiện đủ để giải · Đọc đề phản biện

Unit 3 · Have I seen a similar problem (Mình đã gặp bài nào giống chưa) ​

I will be able to nhớ lại một bài đã giải có cấu trúc giống bài này, dù nội dung khác hẳn.

Mastery level 3-8 · Lớp 3-12 · Patterns (Quy luật) · Generalization (Khái quát hoá) BậcLearner làm được gìĐang hình thànhChỉ nhận ra bài giống khi ngữ cảnh giống, ví dụ cùng nói về bút và vởĐạtNhận ra bài giống về cấu trúc dù ngữ cảnh khác: bài về tuổi và bài về tiền cùng một dạngVữngChủ động hỏi "bài này giống bài nào mình từng làm" trước khi thử cách mới

Bằng chứng đạt. Learner nói được "bài này giống bài hôm trước, chỉ đổi từ số bi sang số tiền", và dùng lại cách cũ.

Hiểu lầm thường gặp. Bài giống nhau là bài cùng chủ đề. Learner phân loại theo bề mặt (bài chuyển động, bài công việc) thay vì theo cấu trúc quan hệ, nên kho kinh nghiệm không dùng lại được.

Knowledge node. Nhận dạng cấu trúc bài toán · Bài toán tương tự · Chuyển giao cách giải

Dạy module này theo kiểu IB ​

Concept-based. Khái niệm dẫn dắt là Systems: một bài toán là một hệ gồm dữ kiện, ràng buộc và câu hỏi, và phải nhìn được cả hệ trước khi động vào một phần.

Inquiry. Khuôn buộc learner phải dừng lại ở bước hiểu: textĐưa đề, và CẤM tính trong 3 phút đầu ↓ Learner chỉ được làm ba việc: kể lại đề, vẽ, liệt kê dữ kiện ↓ Sau 3 phút mới cho tính ↓ "Ba phút đó có giúp gì không? Em thấy ra điều gì mà lúc đầu chưa thấy?"

Ràng buộc thời gian nghe kỳ quặc nhưng rất hiệu quả, vì nó gỡ đúng phản xạ phải làm gì đó ngay. Sau vài lần, nhiều learner tự nhận ra ba phút đó tiết kiệm được mười phút đi sai hướng.

Unit 4 · Restate the problem in your own words (Kể lại đề bằng lời của mình) ​

I will be able to không nhìn đề nữa, con kể lại bài toán, kể được là hiểu chưa?

Mastery level 3-5 · Lớp 4 · Understand the problem BậcLearner làm được gìĐang hình thànhLàm được khi có người gợi từng bướcĐạtTự làm được trên bài quen, nói ra được vì sao làm thếVữngDùng được sang bài chưa gặp, và chỉ ra được chỗ người khác làm sai

Hiểu lầm thường gặp. Đọc đề xong lao vào tính ngay, chưa kể lại được đề.

Unit 5 · Draw the situation (Vẽ lại tình huống của đề) ​

I will be able to bài này vẽ ra thì thấy gì mà đọc chữ không thấy?

Mastery level 4-6 · Lớp 5 · Understand the problem BậcLearner làm được gìĐang hình thànhLàm được khi có người gợi từng bướcĐạtTự làm được trên bài quen, nói ra được vì sao làm thếVữngDùng được sang bài chưa gặp, và chỉ ra được chỗ người khác làm sai

Hiểu lầm thường gặp. Cho rằng vẽ là mất thời gian.

Module 5.2 · Choose a strategy →