Giao diện
Module 3.3 · The writer's choices (Lựa chọn của người viết)
Thuộc Package 3 · Interpret Meaning. Module đưa learner từ văn bản nói gì sang tác giả đã quyết định gì.
::: pearl-bigidea I will be able to…
…nhìn mỗi chi tiết trong bài như một lựa chọn có thể đã khác đi, và hỏi vì sao tác giả chọn thế.
::: Unit3Mastery level4 tới 11Lớp (VN)5 tới 11Key concept chínhPerspective (Điểm nhìn)
Unit 1 · Why choose this detail (Vì sao chọn chi tiết này)
I will be able to hỏi vì sao tác giả đưa chi tiết này vào, thay vì coi nó là đương nhiên.
Mastery level 4-7 · Lớp 5-8 · Perspective (Điểm nhìn) · Purpose (Mục đích) BậcLearner làm được gìĐang hình thànhKể lại chi tiết như một sự kiện có sẵnĐạtNói được chi tiết đó cho biết gì về nhân vật hoặc hoàn cảnhVữngNối chi tiết với chủ đề của cả bài, và giải thích nó phục vụ điều gì
Bằng chứng đạt. Learner giải thích một chi tiết nhỏ (một món đồ, một câu nói lướt qua) đang gánh vai trò gì trong toàn bài.
Hiểu lầm thường gặp. Chi tiết trong truyện là chuyện có thật được ghi lại. Learner quên rằng mọi thứ trong một văn bản đều do người viết đặt vào, nên không đặt câu hỏi vì sao.
Knowledge node. Chi tiết nghệ thuật · Vai trò của chi tiết · Chủ đề · Ý đồ nghệ thuật
Unit 2 · What is kept, what is dropped (Chi tiết được giữ, chi tiết bị bỏ)
I will be able to nhận ra tác giả đã lược đi những gì, và việc lược đó tạo ra hiệu ứng nào.
Mastery level 6-8 · Lớp 7-10 · Perspective (Điểm nhìn) BậcLearner làm được gìĐang hình thànhChỉ làm việc với những gì có trong bàiĐạtNhận ra một điều đáng lẽ phải được kể mà tác giả không kểVữngSo hai văn bản cùng đề tài và chỉ ra chúng khác nhau chủ yếu ở chỗ bỏ đi cái gì
Bằng chứng đạt. Cho hai bản kể cùng một sự việc, learner chỉ ra thông tin bản này có mà bản kia không, và nói tác dụng.
Hiểu lầm thường gặp. Không phân tích được thứ không có mặt. Nhưng khoảng trống là một lựa chọn, và ở nhiều tác phẩm nó là lựa chọn mạnh nhất.
Knowledge node. Khoảng trống · Chi tiết bị lược · So sánh dị bản · Kể và không kể
Unit 3 · Change one thing, what changes (Đổi một chi tiết thì đổi gì)
I will be able to thử đổi một chi tiết và nói tác phẩm khác đi thế nào, để biết chi tiết đó quan trọng tới đâu.
Mastery level 6-8 · Lớp 8-11 · Transformation (Chuyển hoá) BậcLearner làm được gìĐang hình thànhĐổi chi tiết nhưng không nói được hệ quảĐạtĐổi kết thúc, đổi ngôi kể, đổi bối cảnh và mô tả được tác độngVữngDùng phép thử này để xếp hạng chi tiết: cái nào bỏ đi vẫn nguyên, cái nào bỏ đi sập cả bài
Bằng chứng đạt. Learner chỉ ra được chi tiết nào là cốt lõi bằng lập luận "bỏ nó đi thì câu chuyện không còn nghĩa gì".
Hiểu lầm thường gặp. Đổi chi tiết là viết lại tác phẩm, không phải phân tích. Thực ra đây là công cụ kiểm tra nhân quả, mượn đúng cách kiểm một lập luận: bỏ nguyên nhân đi thì kết quả có còn không.
Knowledge node. Vai trò của chi tiết · Phép thử phản thực · Chi tiết cốt lõi · Kết thúc truyện
Dạy module này theo kiểu IB
Concept-based. Khái niệm dẫn dắt là Perspective và Transformation: văn bản là kết quả của một chuỗi quyết định, và mỗi quyết định đều có thể đã khác.
Inquiry. Khuôn dùng phép thử đổi, và nó là công cụ sắc nhất của cả package: textChọn một chi tiết trong bài ↓ "Nếu tác giả đổi chi tiết này thành... thì tác phẩm khác đi thế nào?" ↓ Learner viết lại đoạn đó với chi tiết mới ↓ So hai bản: cái gì mất, cái gì vẫn còn?
Nếu bỏ hoặc đổi chi tiết mà tác phẩm vẫn nguyên hiệu ứng, thì chi tiết đó không quan trọng như learner nghĩ. Đây là cách duy nhất tôi biết để learner tự xếp được thứ tự quan trọng của các chi tiết, thay vì học thuộc danh sách chi tiết cần phân tích.
Unit 4 · Why this word (Vì sao chọn từ này)
I will be able to đổi một từ trong câu, cảm giác của cả câu đổi thế nào?
Mastery level 6-8 · Lớp 6 · The writer's choices BậcLearner làm được gìĐang hình thànhLàm được khi có người gợi từng bướcĐạtTự làm được trên bài quen, nói ra được vì sao làm thếVữngDùng được sang bài chưa gặp, và chỉ ra được chỗ người khác làm sai
Hiểu lầm thường gặp. Coi mọi từ đồng nghĩa là thay được cho nhau.
Unit 5 · Details given weight (Chi tiết được kể kỹ)
I will be able to tác giả tả kỹ chi tiết này, vì sao nó quan trọng?
Mastery level 6-8 · Lớp 7 · The writer's choices BậcLearner làm được gìĐang hình thànhLàm được khi có người gợi từng bướcĐạtTự làm được trên bài quen, nói ra được vì sao làm thếVữngDùng được sang bài chưa gặp, và chỉ ra được chỗ người khác làm sai
Hiểu lầm thường gặp. Đọc lướt qua đoạn tả vì tưởng là phần phụ.
Unit 6 · What is left out (Cái được giấu đi)
I will be able to điều gì đáng lẽ phải kể mà tác giả không kể?
Mastery level 8-10 · Lớp 9 · The writer's choices BậcLearner làm được gìĐang hình thànhLàm được khi có người gợi từng bướcĐạtTự làm được trên bài quen, nói ra được vì sao làm thếVữngDùng được sang bài chưa gặp, và chỉ ra được chỗ người khác làm sai
Hiểu lầm thường gặp. Chỉ đọc cái có mặt, không để ý cái vắng mặt.